ΙΟΣ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ

Τι πρέπει να γνωρίζουμε

Ενημέρωση κοινού  ·  Αύγουστος 2026

1. Τι είναι ο ιός του Δυτικού Νείλου

Είναι ένας ιός που ανήκει στην ίδια οικογένεια με τους ιούς του δάγκειου πυρετού και του Zika. Στην Ελλάδα καταγράφεται κάθε καλοκαίρι από το 2010 και μετά. Δεν πρόκειται, επομένως, για νέο ή άγνωστο νόσημα: ο ιός κυκλοφορεί πλέον στη χώρα μας, όπως και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

2. Πώς μεταδίδεται

Ο ιός κυκλοφορεί κυρίως ανάμεσα στα άγρια πτηνά και στα κουνούπια. Ένα κουνούπι τσιμπάει ένα μολυσμένο πτηνό, μολύνεται από τον ιό και στη συνέχεια μπορεί να τον μεταδώσει σε άνθρωπο με το τσίμπημά του.

Μεταδίδεται κυρίως από κουνούπια του γένους Culex, τα οποία είναι ευρέως διαδεδομένα στη χώρα μας.

3. Πώς ΔΕΝ μεταδίδεται

Αυτό είναι από τα πιο σημαντικά σημεία, γιατί προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία χωρίς λόγο:

• Δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
• Δεν κολλάει με την επαφή, το άγγιγμα, το φιλί, τον βήχα ή το φαγητό.
• Ένας άνθρωπος που έχει νοσήσει δεν αποτελεί κίνδυνο για την οικογένειά του μέσω της καθημερινής επαφής.

Δεν απαιτείται απομόνωση ή χρήση μάσκας για την πρόληψη της συνήθους μετάδοσης.

 

4. Τι συμβαίνει όταν κάποιος μολυνθεί

Από 100 ανθρώπους που θα μολυνθούν:

• Περίπου 80 δεν θα καταλάβουν απολύτως τίποτα. Δεν θα εμφανίσουν κανένα σύμπτωμα.
• Περίπου 19 θα εμφανίσουν μια ήπια, γριπώδη εικόνα: πυρετό, πονοκέφαλο, πόνους στους μυς, κούραση, ίσως ένα εξάνθημα. Περνάει μόνο του σε λίγες ημέρες, αν και η κόπωση μπορεί να κρατήσει αρκετές εβδομάδες.
• Λιγότερο από 1% (περίπου 1 στους 150) θα εμφανίσει τη σοβαρή μορφή, όπου ο ιός προσβάλλει το νευρικό σύστημα.

Δηλαδή: η συντριπτική πλειονότητα των λοιμώξεων περνάει απαρατήρητη ή ελαφρά.

5. Ποια είναι η σοβαρή μορφή

Όταν η νόσος διεισδύσει στο νευρικό σύστημα, μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή στον εγκέφαλο ή στις μήνιγγες (εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα) ή μυϊκή αδυναμία. Τα σημάδια που πρέπει να μας κινητοποιήσουν είναι:

• Υψηλός πυρετός με έντονο, ασυνήθιστο πονοκέφαλο
• Σύγχυση, αποπροσανατολισμός, υπερβολική υπνηλία, αλλαγή στη συμπεριφορά
• Δυσκαμψία στον αυχένα
• Τρόμος (τρέμουλο) ή απότομες μυϊκές τινάξεις
• Ξαφνική αδυναμία σε ένα χέρι ή ένα πόδι, δυσκολία στη βάδιση

Αν εμφανιστεί κάποιο από αυτά, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση — όχι αναμονή.

 

6. Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Ο ιός δεν κάνει διακρίσεις στο ποιον θα τσιμπήσει, αλλά δεν βλάπτει όλους το ίδιο. Σοβαρά κινδυνεύουν περισσότερο:

• Άτομα άνω των 50 ετών — και ιδιαίτερα άνω των 65

• Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη

• Άτομα με χρόνια νοσήματα (καρδιαγγειακά, νεφρική ανεπάρκεια, υπέρταση)

• Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό: υπό χημειοθεραπεία, κορτιζόνη ή άλλες αγωγές που μειώνουν την άμυνα, καθώς και μεταμοσχευμένοι

Αν ανήκετε σε μία από αυτές τις ομάδες, ή φροντίζετε κάποιον που ανήκει, η προστασία από τα κουνούπια δεν είναι προαιρετική.

7. Τι συμβαίνει φέτος στην Ελλάδα

Η φετινή χρονιά είναι σαφώς βαρύτερη από τις προηγούμενες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΟΔΥ έως τις 19 Αυγούστου 2026:

	2026 (έως 19/8)	Όλο το 2025
Κρούσματα	157	96
Με προσβολή νευρικού συστήματος	116	76
Θάνατοι	13	9

 

Μόνο μέσα σε μία εβδομάδα καταγράφηκαν 47 νέα κρούσματα.

Πού: Κρούσματα έχουν καταγραφεί σε Αττική, Θεσσαλία, Κεντρική Μακεδονία, Πελοπόννησο και Στερεά Ελλάδα. Το επίκεντρο είναι η Αττική — και ιδίως η ανατολική Αττική.

Τι να περιμένουμε: Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η κορύφωση συμβαίνει συνήθως από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, οπότε αναμένονται περισσότερα κρούσματα τις επόμενες εβδομάδες. Η περίοδος κινδύνου διαρκεί όσο κυκλοφορούν τα κουνούπια, δηλαδή συνήθως μέχρι τον Οκτώβριο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC έως 21/08/2026, η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη θέση στην Ευρώπη σε αριθμό κρουσμάτων, μετά την Ιταλία.

8. Υπάρχει αιτία που αυξάνονται τα κρούσματα;

Δεν πρόκειται για κάποια «νέα, πιο επιθετική» μορφή του ιού. Οι λόγοι είναι περιβαλλοντικοί:

• Οι θερμότερες και μακρύτερες θερμές περίοδοι αυξάνουν τον πληθυσμό των κουνουπιών και επιμηκύνουν το διάστημα μέσα στο οποίο μπορούν να μεταδώσουν τον ιό.
• Η ίδια τάση καταγράφεται σε όλη την Ευρώπη: φέτος έχουν αναφερθεί κρούσματα σε 12 χώρες, αρκετές από αυτές σε περιοχές που δεν είχαν ποτέ ξανά κρούσματα.

9. Υπάρχει εμβόλιο ή φάρμακο;

• Δεν υπάρχει εμβόλιο για τον άνθρωπο. Γίνονται έρευνες, αλλά κανένα εμβόλιο δεν έχει εγκριθεί μέχρι σήμερα.
• Δεν υπάρχει ειδικό αντιιικό φάρμακο. Τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία θέση — ο ιός δεν είναι μικρόβιο.
• Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική: ξεκούραση, υγρά, αντιπυρετικά, και —στις σοβαρές μορφές— νοσηλεία με στενή παρακολούθηση.

Συνεπώς, η μόνη πραγματική άμυνα είναι η πρόληψη: να μην μας τσιμπήσει το κουνούπι.

 

10. Πώς προστατευόμαστε

Α. Πάνω μας

• Εντομοαπωθητικά σε ακάλυπτο δέρμα (εγκεκριμένα σκευάσματα, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης). Επαναλάβετε την εφαρμογή σύμφωνα με τις οδηγίες του συγκεκριμένου σκευάσματος.

• Μακριά ρούχα — μακρύ μανίκι και παντελόνι — ιδιαίτερα από το σούρουπο ως το ξημέρωμα, που είναι οι ώρες αιχμής των κουνουπιών.

• Προσοχή σε εξωτερικούς χώρους το βράδυ: βεράντες, κήποι, ταβέρνες, γήπεδα, βόλτες.

Β. Στο σπίτι

• Σήτες σε παράθυρα και πόρτες. Κουνουπιέρα στο κρεβάτι όπου χρειάζεται.

• Κλιματιστικό ή ανεμιστήρας — η κίνηση του αέρα δυσκολεύει σημαντικά τα κουνούπια.

• Εντομοαπωθητικά χώρου, σύμφωνα με τις οδηγίες.

Γ. Το πιο υποτιμημένο μέτρο — τα στάσιμα νερά

Ακόμη και μικρές ποσότητες στάσιμου νερού μπορούν να αποτελέσουν εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών.

Για να δείτε πληρέστερα τα μέτρα που προτείνονται, δείτε το link του ΕΟΔΥ: Προφυλαχθείτε από τα κουνούπια — ΕΟΔΥ

11. Πότε να απευθυνθείτε σε γιατρό

Άμεσα, αν εμφανιστεί πυρετός μαζί με έντονο πονοκέφαλο, σύγχυση, δυσκαμψία αυχένα, τρέμουλο ή αδυναμία σε άκρο.

Χωρίς καθυστέρηση, αν είστε άνω των 65, διαβητικός, με χρόνιο νόσημα ή ανοσοκαταστολή και εμφανίσετε οποιονδήποτε ανεξήγητο πυρετό αυτή την περίοδο.

Δεν χρειάζεται πανικός αν έχετε απλώς τσιμπηθεί από κουνούπι. Τα περισσότερα κουνούπια δεν φέρουν τον ιό, και οι περισσότερες λοιμώξεις δεν προκαλούν καν συμπτώματα. Η επαγρύπνηση δεν είναι το ίδιο με τον φόβο.

12. Ο εργαστηριακός έλεγχος — τι ισχύει

Δεν υπάρχει «τεστ ρουτίνας» που να έχει νόημα να κάνει κανείς προληπτικά. Η εξέταση για τον ιό του Δυτικού Νείλου ζητείται μόνο όταν υπάρχουν συμπτώματα, με απόφαση του γιατρού.

Οι εξετάσεις που χρησιμοποιούνται είναι δύο:

• Αντισώματα IgM για τη νόσο — η βασική εξέταση, με απλή αιμοληψία.

• Μοριακός έλεγχος (PCR) — σε ορισμένες περιπτώσεις, κυρίως πολύ νωρίς ή σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

Στις σοβαρές μορφές, ο έλεγχος γίνεται στο νοσοκομείο με επιπλέον εξετάσεις.

Η εξέταση μπορεί να είναι αρνητική αν γίνει πολύ νωρίς. Τα IgM συνήθως γίνονται ανιχνεύσιμα μέσα στις πρώτες ημέρες από την έναρξη της νόσου, γι’ αυτό ο χρόνος της εξέτασης κρίνεται από τον γιατρό. Σε σοβαρή ή νευροδιεισδυτική νόσο μπορεί να χρειαστεί έλεγχος και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό.

Συνεπώς: πηγαίνουμε στον γιατρό όταν έχουμε συμπτώματα, και εκείνος κρίνει αν και πότε χρειάζεται εξέταση.

 

ΤΑ ΠΕΝΤΕ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΘΥΜΑΣΤΕ Ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο — μόνο από τσίμπημα κουνουπιού. 8 στους 10 ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα. Ο κίνδυνος σοβαρής νόσου αυξάνεται στα άτομα άνω των 65 ετών, τους διαβητικούς, τους πάσχοντες από χρόνια καρδιαγγειακά νοσήματα, τους νεφροπαθείς και τους ανοσοκατεσταλμένους. Δεν υπάρχει εμβόλιο ούτε ειδικό φάρμακο — η προστασία από τα κουνούπια είναι όλη η στρατηγική μας. Καθόλου στάσιμο νερό γύρω από το σπίτι. Είναι το μέτρο με τη μεγαλύτερη απόδοση και το μικρότερο κόστος.

Πηγές και χρήσιμοι σύνδεσμοι

• ΕΟΔΥ — Δελτία Τύπου και εβδομαδιαία έκθεση επιτήρησης, δεδομένα έως 19/08/2026
• ECDC — Εβδομαδιαία επιτήρηση λοιμώξεων από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ευρώπη, δεδομένα έως 21/08/2026
• CDC — Symptoms, Diagnosis and Treatment of West Nile Virus Disease
• NIAID / NIH — West Nile Virus

 

Περισσότερες πληροφορίες:

• ΕΟΔΥ — Ιός Δυτικού Νείλου
• ΕΟΔΥ — Προφυλαχθείτε από τα κουνούπια
• CDC — West Nile Virus

 

Τηλεφωνική γραμμή ΕΟΔΥ: 1135

 

Παναγιώτης Κωνσταντινόπουλος Παθολόγος — Διαβητολόγος Αρτάκης 100, Πλατεία Σκατζουράκη Νέα Σμύρνη, Αθήνα 171 23 Τηλ. 210 9330277 info@konstantinopoulos.gr

Ωράριο ιατρείου Δευτέρα έως Πέμπτη 10:30 – 13:00  &  17:00 – 19:30 Κατόπιν ραντεβού www.konstantinopoulos.gr YouTube: @konstantinopoulos

Το κείμενο έχει καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση.

——————————————————————————————————————————–

 

Στο my family θέλουμε να προσφέρουμε στους αναγνώστες μας έγκυρη και χρήσιμη ενημέρωση για θέματα που αφορούν την υγεία και την καθημερινότητα της οικογένειας.

Ευχαριστούμε θερμά τον Παναγιώτη Κωνσταντινόπουλο, Παθολόγο – Διαβητολόγο, για τη συγγραφή του ενημερωτικού κειμένου που φιλοξενούμε στο site μας σχετικά με τον Ιό του Δυτικού Νείλου.

Ένα θέμα που μας αφορά όλους, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, και για το οποίο είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πώς μεταδίδεται, ποια είναι τα συμπτώματα και, κυρίως, πώς μπορούμε να προστατευτούμε.

Τον ευχαριστούμε για την επιστημονική του συμβολή και για την προσπάθεια να μεταφέρει στο ευρύ κοινό με απλό και κατανοητό τρόπο όσα χρειάζεται να γνωρίζουμε.